05 Preventief Medisch Onderzoek (PMO) Respirabel kwarts

Oplossing status: 
Goedgekeurd door Inspectie SZWGoedgekeurd door Inspectie SZW
Type oplossing: 
Organisatie

Type oplossing

  • Organisatorisch 
  • Plaats arbeidshygiënische strategie: 5: Algemeen beheer

Beschrijving onderzoek 

De aandoeningen die ontstaan door een te hoge blootstelling aan kwarts zijn onomkeerbaar en niet te genezen. Het is daarom belangrijk de gezondheid van de werknemers die werken in een omgeving met respirabel kwartsstof goed te bewaken en tijdig maatregelen te nemen. De werknemers worden daartoe in de gelegenheid gesteld deel te nemen aan een preventief medisch onderzoek.
Het onderzoek heeft als doel schade vroegtijdig waar te nemen, voorlichting te geven aan de hand van individuele onderzoeksresultaten en groepsoverzichten te maken om bijvoorbeeld de effectiviteit van beheersmaatregelen te beoordelen.  In overleg met een bedrijfsarts kunnen de functiegroepen, de inhoud en de frequentie van het onderzoek worden vastgesteld.
Belangrijke risicogroepen zijn werknemers met een blootstelling rond of boven de grenswaarde of een onbekende blootstelling, en werknemers die al vele jaren blootgesteld zijn.

Soorten onderzoek

  1. Vragenlijst naar de algemene gezondheid, luchtwegsymptomen zoals hoesten en ademhalingsmoeilijkheden en klachten van de ogen of huid
  2. Longfunctie-onderzoek naar onder meer longinhoud en ademsnelheid
  3. Röntgenfoto’s van de longen. Op de foto kan verbindweefseling (silicose) worden waargenomen. Het duurt dikwijls jaren van blootstelling voordat dit optreedt. Een bedrijfsarts kan bepalen of een röntgenfoto nodig is. Wanneer de kans op blootstelling aan respirabel kwarts klein is, is dit in het algemeen niet nodig.
    N.B. Er is geen onderzoeksmethode waarmee een longkanker in een vroeg stadium kan worden opgespoord
  4. Nierfunctie (urineonderzoek)

Frequentie onderzoek

  1. Voor aanvang van de functie
  2. Tussentijds met een frequentie van bijvoorbeeld eens per 1 – 4 jaar, afhankelijk van de hoogte van de blootstelling en het aantal jaren blootstelling. De frequentie voor werknemers met meer dan 10 jaar werkervaring in een omgeving met kwartsstof kan bijvoorbeeld om de twee jaar zijn
  3. Na beëindiging van de functie

Resultaten onderzoek

  • De betrokken medewerker heeft recht op kennis van de resultaten van het onderzoek dat hij heeft ondergaan. Bij voorkeur worden deze resultaten met de betrokken medewerker besproken.

Oplossing voor: 

  • Gezondheidsschade, door vroegtijdig signaleren van schade aan de gezondheid

Overige aandachtspunten

Techniek/organisatie

  • Onderzoek bij werknemers die van een hoogbelaste functie naar een laagbelaste functie gaan is nodig
  • Onderzoeken kunnen zowel bij de arbodienst als op locatie worden uitgevoerd
  • Omdat blootstelling aan kwarts vaak gepaard gaat met werkzaamheden bij lawaai van meer dan 80 dB, wordt dikwijls gehooronderzoek (audiometrie) toegevoegd aan een kwarts PMO.

Implementatie

Invoeringstermijn

  • In overleg met arbodienst (planning vanaf circa 14 dagen).

Specifieke informatie

  • Arbowet art.18; Arbeidsomstandighedenbesluit art. 4.10a en 4.10c
  • Arbodiensten
  • Bijlage 8 SDA: Protocol Medisch Toezicht voor Silicose
  • Hoofdstuk 3 VKO werkboek Kwartsbeheersing
     
Datum: 
25 september 2009